Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt

Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt

Một trong những biểu hiện cơ bản nhất của đái tháo nhạt là tình trạng đi tiểu nhiều, uống nước nhiều, cảm giác khát nước dữ dội mà nguyên nhân phần lớn là do bị chấn thương nền sọ, hoặc vùng sọ não gần tuyến yên bị ảnh hưởng.

Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt2 triệu chứng cơ bản nhất của đái tháo nhạt là đi tiểu nhiều và luôn cảm thấy khát nước

Các triệu chứng nhận biết đái tháo nhạt

Đái tháo nhạt có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em. Với người lớn, bệnh thường xuất hiện kèm theo các biểu hiện như:

  • Đái rất nhiều và uống nước cũng rất nhiều. Thường thì bệnh nhân đái tháo nhạt thường đái từ 4 – 8lít/ngày, có thể tới 15 – 20 lít/ngày vì thế trung bình 30 – 60 phút họ phải đi tiểu 1 lần, kể cả ban đêm. Khi đó, cảm giác khát nước dữ dội khiến bệnh nhân phải uống nước liên tục, một số người bị mất nước trầm trọng có biểu hiện khô môi, tim đập nhanh, huyết áp tụt, thậm chí hôn mê.
  • Khác với người bệnh tiểu đường (thường bị sụt cân nhanh chóng), người bệnh đái tháo nhạt lại ít khi bị gầy sút và hầu như là không có hiện tượng kiến bâu vào nước tiểu. Vì thế, khi bạn thấy có biểu hiện đái nhiều và uống nước nhiều thì cần đến bác sỹ kiểm tra tránh trường hợp đái tháo nhạt gây mất nước nặng.

Với trẻ em:

Với những trẻ bị đái tháo nhạt có thể xuất hiện những triệu chứng kèm như trẻ quấy khóc nhiều, bỉm thường xuyên bị ướt, sốt, nôn hoặc tiêu chảy, da khô, chân tay lạnh, trẻ chậm lớn thậm chí còn bị sụt cân.

Các nguyên nhân có thể gây đái tháo nhạt

Một số nguyên nhân có thể kể tới như:

  • Nhiễm trùng, lao màng não.
  • Chấn thương nền sọ, kèm theo liệt các dây thần kinh III, V, VII.
  •  Phẫu thuật sọ não gần vùng tuyến yên.
  • U vùng dưới đồi – yên, di căn ung thư.
  • Di truyền.

3 dạng chính của đái tháo nhạt

Đái tháo nhạt trung ương: Trong một số trường hợp bệnh nhân phải phẫu thuật tuyến yên, hoặc u tuyến yên, viêm tuyến yên hoặc bị chấn thương sọ não, tuyến yên hoặc vùng dưới đồi bị phá huỷ, lượng ADH sản xuất ra bị giảm, hậu quả là cơ thể thiếu ADH nên đi đái rất nhiều.

Đái tháo nhạt do thận: Chủ yếu ở bệnh nhân bị bệnh thận mãn tính như viêm thận bể thận mạn, bệnh thận đa nang dẫn tới các khiếm khuyết ở ống thận. Khi đó hoạt động của thận không chịu ảnh hưởng của ADH nữa nên sẽ thải rất nhiều nước tạo ra nhiều nước tiểu. Cũng có một số trường hợp đái tháo nhạt do di truyền. Ngoài ra, với những người bệnh sử dụng một số thuốc như lithium (điều trị bệnh tâm thần), tetracycline (kháng sinh), methoxyflurane (thuốc gây mê), colchicin (thuốc điều trị bệnh gout)… cũng có thể gây đái tháo nhạt do thận. Một số trường hợp trẻ sơ sinh vừa sinh ra đã bị đái tháo nhạt ngay sau khi đẻ. Nguyên nhân là do di truyền gây biến đổi vĩnh viễn khả năng cô đặc nước tiểu của thận. Gen gây bệnh có liên quan đến nhiễm sắc thể Y nên bệnh thường chỉ xảy ra ở trẻ trai.

Đái tháo nhạt ở phụ nữ có thai: Đái tháo nhạt ở thai phụ chủ yếu xuất hiện khi nhau thai của thai phụ tiết ra một loại enzyme có khả năng phá huỷ ADH (vasopressinase). Bệnh thường xuất hiện ở 3 tháng cuối của thai kỳ.

Ngoài ra đái tháo nhạt cũng có thể gặp ở những bệnh nhân (bệnh nhân) bị hạ kali máu, tăng calci máu … có giảm sự cô đặc nước tiểu (giảm tái hấp thu). Tuy nhiên có tới 30% số bệnh nhân bị đái tháo nhạt không thể tìm được nguyên nhân.

Các biến chứng của đái tháo nhạt

Khi đi tiểu nhiều mà lượng nước cung cấp vào cơ thể chưa đủ cân bằng, bệnh nhân thường bị nhịp tim nhanh, huyết áp tụt; yếu cơ, đau cơ; sốt, đau đầu, sút cân; xét nghiệm thấy tăng natri máu.

Làm cách nào chẩn đoán bệnh đái tháo nhạt?

Để chẩn đoán xác định đái tháo nhạt, tất cả các bệnh nhân nghi ngờ đều phải thực hiện test nhịn uống tại bệnh viện có chuyên khoa nội tiết để chẩn đoán chắc chắn đái tháo nhạt và thể đái tháo nhạt (do thận hay do tuyến yên). Bệnh nhân cần đưa nhập viện, sau đó có thể test kéo dài
5 – 8h . Bắt đầu lúc 5h sáng, bệnh nhân được yêu cầu đi tiểu hết và sau đó không được uống nước nữa. Thu thập nước tiểu của bệnh nhân mỗi 1h để làm xét nghiệm. Trong suốt thời gian đó bệnh nhân được theo dõi sát về cân nặng, nhiệt độ, nhịp tim, huyết áp, tình trạng mất nước. Sau khoảng 5 – 8h sẽ tiến hành đánh giá dựa trên thể tích nước tiểu và các kết quả xét nghiệm.

Có thể tiến hành một số xét nghiệm khác giúp chẩn đoán nguyên nhân: Xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm để chẩn đoán bệnh thận mạn tính. Chụp cộng hưởng từ sọ não phát hiện các tổn thương tuyến yên.

Về điều trị đái tháo nhạt

Bệnh nhân bị đái tháo nhạt cần được tư vấn uống đủ nước, lượng nước uống vào cần phải tương đương với lượng nước tiểu. Vì thế, những bệnh nhân bị nhẹ thì có thể bác sỹ chỉ khuyên uống 2 – 3 lít nước/ngày mà không cần dùng thuốc gì. Những bệnh nhân đi tiểu nhiều lần khiến bệnh nhân mất thời gian và phiền toái nên cần phải được điều trị để hạn chế đái nhiều. Dù đi đâu, làm gì thì bệnh nhân đái tháo nhạt cũng phải mang theo hoặc chuẩn bị có đủ nước uống, nhất là trong những ngày hè.

Điều trị đặc hiệu: Phương thức điều trị phụ thuộc loại đái tháo nhạt

Đái tháo nhạt trung ương: Nếu bệnh gây ra bởi các bệnh lý vùng dưới đồi – tuyến yên như u tuyến yên thì cần điều trị bệnh chính này trước, ví dụ phẫu thuật loại bỏ khối u. Vì nguyên nhân của bệnh là thiếu ADH nên bệnh nhân sẽ được điều trị thay thế bằng loại hormon tổng hợp có tác dụng tương đương có tên là demopressin dưới dạng thuốc xịt mũi, viên uống (minirin) và cả dạng tiêm. Thuốc có tác dụng tốt và an toàn ở đại đa số bệnh nhân, giúp bệnh nhân có cuộc sống bình thường. Với những bệnh nhân bị bệnh nhẹ thì có thể chỉ cần dùng thuốc 1 lần vào buổi tối để đảm bảo có giấc ngủ ngon. Còn nếu bệnh nhân là trẻ em thì cần ưu tiên điều trị ban ngày để hạn chế bệnh nhân phải đi ra nhà vệ sinh nhiều lần trong giờ học.

Đái tháo nhạt do thận: Nguyên nhân của bệnh là do thận không đáp ứng với kích thích của ADH, nên điều trị demopressin sẽ không có hiệu quả. bệnh nhân ăn chế độ ăn nhạt để hạn chế tạo quá nhiều nước tiểu và uống đủ nước để tránh bị mất nước. Thuốc hydrochlorothiazide (biệt dược hypothiazide) vốn là thuốc lợi tiểu nhưng ở các bệnh nhân đái tháo nhạt do thận nó lại có tác dụng làm thận giảm sản xuất nước tiểu. Hypothiazide có thể dùng một mình hoặc phối hợp với các thuốc khác như indometacin, clofibrate hoặc tegretol… Nếu bệnh đái tháo nhạt do thuốc thì ngừng các thuốc này có thể làm giảm hoặc hết bệnh. Tuy nhiên phải trao đổi, xin ý kiến thầy thuốc chuyên khoa trước khi quyết định ngừng thuốc.

Đái tháo nhạt ở phụ nữ có thai: Phần lớn các bệnh nhân này có đáp ứng tốt với thuốc demopressin. Bệnh sẽ tự hết ngay sau đẻ.

Đái tháo nhạt là bệnh ít gặp, có thể điều trị được nhưng lại gây ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống người bệnh, đôi khi cũng có thể gây biến chứng mất nước nặng. Vì thế những người có đái nhiều và khát nước nhiều cần đi khám bệnh sớm. Những người đã được chẩn đoán chắc chắn bị đái tháo nhạt cần nhớ dùng thuốc đều và uống đủ nước.

ThS. Nguyễn Quang Bảy

Xem thêm:

Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt
Thuốc điều trị hiệu quả chứng đái dầm, đái không tự chủ

Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt

Hotline: 0903 424 440

Thuốc trị đái dầm Đức Thịnh có nguồn gốc thảo dược, đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành toàn quốc. Được điều chế dưới dạng thuốc nước thảo dược, rất dễ uống, thuốc trị đái dầm Đức Thịnh phù hợp cho mọi lứa tuổi, chữa trị rất hiệu quả các bệnh đái dầm, đái không tự chủ, tiểu không tự chủ, đái tháo nhạt, đái buốt, đái dắt.
Chỉ định :
  • Nằm ngủ tiểu tiện ra giường ngủ mà không biết
  • Đi tiểu liên tục, nhiều lần, đái tháo nhạt
  • Đi tiểu tiện không tự chủ, chưa kịp đi đã són ra quần- Đi tiểu tiện buốt, dắt.
Kiến thức tổng quan về đái tháo nhạt

Bình luận của bạn!

Dược phẩm 3T rất mong muốn nhận được các ý kiến đóng góp của bạn xung quanh vấn đề này. Vui lòng điền thông tin theo mẫu dưới đây rồi nhấn nút GỬI BÌNH LUẬN.

Mọi ý kiến của bạn đều được 3T được đón đợi và quan tâm.

Cám ơn các bạn!

Thu nhỏ